Kaak- en gewrichtsklachten
Wat zijn kaakgewrichtsklachten en de behandeling?
Het TMG (temporomandibulair gewricht) is een zeer complex gewricht dat de onderkaak met de schedel verbindt en ons in staat stelt basis functies zoals spreken en kauwen uit te voeren. Behandeling van kaakgewrichtsklachten is het geheel van ingrepen om schade, pijn en functieverlies in dit gewricht en de omliggende kauwspieren te verhelpen als gevolg van trauma, klemmen en knarsen (bruxisme), genetische aanleg of intense stress.
Voor wie is het geschikt?
Het is geschikt voor iedereen met een probleem in het kaakgewricht of de kauwspieren die de volgende symptomen toont:
- Wie beperking of moeite heeft bij het openen van de mond, of klik-/wrijvingsgeluiden uit de kaak hoort bij openen,
- Wie moeite, vermoeidheid en hevige pijn voelt bij kauwen,
- Wie pijn van onduidelijke oorsprong heeft die uitstraalt naar hoofd, nek, oor, slaap en wang,
- Wie vergrendeling van de kaak of uit de kom gaan van de kaak meemaakt,
- Patiënten die zwelling en asymmetrie (scheefstand) in het gezicht opmerken door gewrichtsproblemen.
Hoe verloopt de behandeling?
Bij TMG-klachten wordt de behandeling gepland met een multidisciplinaire aanpak van eenvoudig naar complex volgens de bron en ernst van het probleem:
- Gedetailleerd onderzoek en diagnose: De tandarts onderzoekt kaakgewricht en spieren. Wanneer nodig worden structurele stoornissen in het gewricht vastgesteld met radiologische beeldvorming.
- Intraoraal apparaat (splint): Dunne, heldere dentale splints of occlusale splints op maat worden gemaakt en gedragen om de druk op het gewricht te verminderen en klemmen te voorkomen.
- Medicamenteuze behandeling en fysiotherapie: Medicatie wordt gestart om spasme in de spieren en ontsteking in het gewricht te verlichten. Tegelijk worden kaakspieroefeningen en fysiotherapiemethoden aanbevolen die de patiënt thuis kan toepassen.
- Ondersteunende en geavanceerde behandelingen: Als stress aan het probleem ten grondslag ligt, worden psychologische steun of ontspanningsoplossingen aanbevolen. Bij gevorderde structurele gewrichtsstoornissen waarbij conservatieve (beschermende) behandelingen niet aanslaan, wordt chirurgie gebruikt.
Aandachtspunten voor de behandeling
- Als pijn of beperking in het kaakgewricht wordt gevoeld, mag de mond bij geeuwen of eten niet met kracht verder worden geopend dan nodig.
- Vooral als er een voorgeschiedenis is van kaak-/gezichtstrauma of reumatische gewrichtsziekte, moet dit tijdens het onderzoek aan de tandarts worden gemeld.
- Gewoonten die pijn uitlokken, zoals kauwgom, nagelbijten, op pennen bijten of de hand op de kaak steunen, moeten vóór de behandeling worden opgemerkt en afgeleerd.
Aandachtspunten na de behandeling
- Voeding: Tijdens en na de behandeling moeten harde, kleverige en grote happen die het gewricht belasten (in een hele appel bijten, harde noten enz.) worden vermeden; voedsel moet in kleine stukken worden verdeeld en gelijk op beide kanten van de kaak worden gekauwd.
- Gebruik van het apparaat: De occlusale splint of heldere aligners van de tandarts moeten regelmatig op de geadviseerde tijden zonder onderbreking worden gebruikt.
- Oefeningen: De kaakoefeningen van de tandarts en warme/koude kompressen moeten thuis regelmatig worden gedaan.
- Stressmanagement: Voor blijvend resultaat moet stress in het dagelijks leven die kaakklemmen veroorzaakt, worden vermeden en ontspanningstechnieken worden toegepast.
Ja. Geluiden uit het kaakgewricht in de vorm van een “klik” of tik bij openen en sluiten van de mond behoren tot de eerste en belangrijkste tekenen dat de discus in het gewricht is verschoven of begint te deformeren. Ze vereisen zeker tandheelkundige beoordeling.
Nee. Een zeer groot deel van TMG-klachten kan succesvol worden behandeld met niet-chirurgische methoden zoals occlusale splints, nachtbeugels, medicatie, stressmanagement en spieroefeningen. Chirurgische ingrepen worden alleen als laatste redmiddel toegepast wanneer zeer gevorderde structurele schade onomkeerbaar is.
Het is vrij normaal. Het kaakgewricht ligt anatomisch zeer dicht bij het oor. Overmatige belasting van gewricht en kauwspieren kan oorpijn, oorsuizen, brommen en hevige spanningshoofdpijn van de slapen naar het hoofd veroorzaken.
Als dit gebeurt, moet u niet zelf proberen te sluiten door de kaak te forceren of van buiten druk te geven. Een verkeerde beweging die u zelf maakt, kan de gewrichtsbanden beschadigen. U moet zonder uitstel een kaakchirurg of tandheelkundig specialist raadplegen.