Kindertandheelkunde
Wat is de behandeling?
Kindertandheelkunde (pedodontie) is het specialisme dat de mond- en tandgezondheid van kinderen van de babytijd tot de adolescentie wil beschermen en problemen in melk- en blijvende tanden wil behandelen. Tandheelkundige behandelingen bij kindpatiënten vragen, anders dan bij volwassenen, veel meer zorg, een psychologische aanpak en geduld. Het hoofddoel is niet alleen de tanden te behandelen, maar ook te voorkomen dat het kind “tandartsfobie” ontwikkelt en levenslang bewustzijn van gezonde mondzorg bij te brengen.
Voor wie is het geschikt?
- Kinderen van alle leeftijden vanaf baby’s bij wie de eerste melktand is doorgebroken tot het einde van de adolescentie,
- Kinderen met tandbederf, trauma of een gebroken tand,
- Wie risico loopt op zuigflescariës of vroeg tandverlies,
- Kinderen met angst voor de tandarts, een hoog angstniveau, of die in klinische omstandigheden niet kunnen meewerken door een verstandelijke/lichamelijke beperking (onder sedatie of algehele anesthesie).
Hoe verloopt de behandeling?
Tenzij een spoedingreep nodig is, wordt de behandeling bij kinderen gepland met de psychologie van het kind voorop, van eenvoudig naar complex:
- Kennismaken en wennen (controlezittingen): Bij de eerste afspraken wordt in de regel geen ingreep gedaan. Het doel is dat het kind de tandheelkundige omgeving leuk vindt en vertrouwen krijgt. De ingrepen, de behandelstoel en de instrumenten worden in een speelse taal uitgelegd die het kind begrijpt.
- Eenvoudige ingrepen: Zodra de medewerking van het kind er is, begint de behandeling met volledig pijnloze, preventieve ingrepen zoals fluorideapplicatie of fissuurlak.
- Complexe ingrepen: Nadat een vertrouwensband is opgebouwd, volgen complexere behandelingen zoals vullingen, wortelkanaalbehandeling of extractie.
- Sedatie en algehele anesthesie: Bij kinderen die in de kliniek niet kunnen meewerken omdat ze zeer jong zijn, extreem bang of een beperking hebben, worden behandelingen in één zitting, veilig en pijnloos, onder algehele anesthesie of sedatie uitgevoerd onder specialistische medische controle.
Aandachtspunten voor de behandeling
- Voor de afspraak mogen woorden die het kind kunnen bang maken, zoals “naald”, “pijn”, “bloed” of “trekken”, absoluut niet worden gebruikt.
- Het tandartsbezoek moet niet als straf of verplichting worden uitgelegd, maar als een leuke activiteit en een routinecontrole.
- De ouder moet niet tussen tandarts en kind komen; de tandarts moet het kind kunnen begeleiden en vertrouwen opbouwen.
Aandachtspunten na de behandeling
- Als lokale anesthesie (verdoofdheid) is toegepast, mag het kind niets eten of drinken tot de gevoelloosheid is verdwenen (ongeveer 2 uur). Anders kan het kind in lip of wang bijten en zichzelf ongemerkt beschadigen.
- Preventieve behandelingen in de kliniek moeten thuis worden ondersteund; ’s ochtends en ’s avonds moet onder ouderlijk toezicht een vast poetsritme ontstaan.
- Omdat wisseling van melktanden en kaakgroei doorgaan, mogen routinecontroles elke 6 maanden niet worden overgeslagen.
Ja, die is er zeker. Melktanden zijn een gids voor het gezonde doorbreken van de blijvende tanden eronder. Vroeg getrokken of cariëus gelaten melktanden verstoren de kaakontwikkeling en leiden later tot crowding en ernstige orthodontische problemen. Cariëuze melktanden veroorzaken ook hevige pijn, voedingsproblemen en slaapproblemen.
Bij kinderen met wie in de kliniek geen medewerking tot stand komt, die extreem bang zijn of te jong om overtuigd te worden, kunnen alle tandbehandelingen comfortabel en veilig in één zitting onder sedatie of algehele anesthesie in een ziekenhuisomgeving worden uitgevoerd.
De Wereldgezondheidsorganisatie en kindertandheelkundige verenigingen bevelen aan dat het eerste tandheelkundige onderzoek plaatsvindt vanaf het verschijnen van de eerste melktand van de baby (in het algemeen 6 maanden – 1 jaar). Deze vroege bezoeken maken het mogelijk maatregelen te nemen voordat cariës ontstaat.