Wortelkanaalbehandelingen
Wat is wortelkanaalbehandeling?
Wortelkanaalbehandeling is een tandbehoudende methode wanneer het zachte vaat-zenuwnetwerk (pulpa) dat de tand vitaliteit geeft, onder de glazuur- en dentinelagen, ontstoken of beschadigd raakt. Het is het reinigen, desinfecteren en lekdicht vullen van de geïnfecteerde weefsels in de kanalen die van de kroon tot de worteltop lopen, met speciale vulmaterialen. Vroeger was extractie de enige optie bij tanden met ontstoken pulpa; nu kunnen natuurlijke tanden dankzij wortelkanaalbehandeling in de mond blijven en jarenlang succesvol functioneren.
Voor wie is het geschikt?
Het is een noodzakelijke behandeling voor mensen bij wie diepe, wijdverspreide cariës de pulpa heeft bereikt, of van wie de tand is gestoten of gebroken. Het is geschikt voor elke patiënt die hevige pijn voelt bij kauwen en druk, extreme gevoeligheid voor warm-koud heeft, of kiespijn die niet wijkt met pijnstillers en vanzelf begint (vooral ’s nachts).
Hoe verloopt de behandeling?
Afhankelijk van de toestand van de tand en de omvang van de infectie kan wortelkanaalbehandeling in één zitting (30-60 minuten) of in meerdere zittingen worden afgerond. Het proces verloopt in deze stappen:
- Lokale anesthesie: Eerst worden tand en omliggende weefsels verdoofd zodat de patiënt tijdens de ingreep geen pijn voelt.
- Caviteitsvoorbereiding en toegang: Cariës wordt volledig gereinigd en er wordt een toegang gemaakt om de wortelkanalen te bereiken.
- Bepaling van de werklengte: De lengte van het wortelkanaal wordt millimetrisch bepaald met radiografie (röntgen) of speciale elektronische apparaten.
- Vormgeving en desinfectie: Ontstoken pulpaweefsel wordt uit het kanaal verwijderd. De kanalen worden met diverse hand- en rotatie-instrumenten vormgegeven en volledig van micro-organismen gezuiverd.
- Vullen: De gereinigde en vormgegeven kanaalruimtes worden gevuld met weefselvriendelijke materialen die een afsluiting geven, zodat de tand tegen uitwendige factoren is beschermd.
Aandachtspunten voor de behandeling
- Wanneer kiespijn begint, mogen medicijnen — vooral antibiotica — niet zonder medeweten van de tandarts worden gebruikt. Deze middelen stellen de pijn alleen uit en maken de ontsteking resistenter, waardoor behandeling moeilijker wordt.
- Ook als de pijn tijdelijk afneemt, mag behandeling nooit worden uitgesteld. Verwaarloosde ontsteking kan aan de worteltoppen en in het kaakbot in “abces”-zakjes veranderen, botvernietiging veroorzaken en uiteindelijk tot verlies van de tand leiden.
Aandachtspunten na de behandeling
- Tijdelijke gevoeligheid: Na de behandeling kunnen milde pijn en kauwgevoeligheid in de tand optreden. Dit is volledig tijdelijk. Ontstekingsremmende middelen die uw tandarts kan adviseren, kunnen worden gebruikt.
- Kauwcontrole: Tot de gevoeligheid afneemt, moet u enkele dagen de kant van de behandelde tand niet voor harde voeding gebruiken.
- Mondhygiëne: Het idee dat “een wortelkanaalbehandelde tand niet kan bederven” is onjuist. Ook in behandelde tanden kunnen breuken ontstaan of tandvleesproblemen optreden. Regelmatig poetsen, flossen en 6-maandelijkse routinecontroles mogen daarom niet worden overgeslagen.
Nee. Voordat de behandeling begint, wordt lokale anesthesie toegepast op de tand en omgeving. Dankzij de verkregen verdoofdheid voelt u tijdens de ingreep geen pijn.
Pulpaweefsel kan zichzelf niet genezen. Antibiotica zonder tandheelkundige ingreep onderdrukken de ontsteking alleen en stellen de pijn tijdelijk uit. Genezing is niet mogelijk totdat het ontstoken weefsel fysiek uit het kanaal is verwijderd.
Er is geen andere tandbehoudende methode als alternatief voor wortelkanaalbehandeling. Als behandeling niet slaagt, kan worteltopchirurgie (resectie) worden geprobeerd. Als dat ook niet mogelijk is, is extractie de laatste optie. Hoewel de ruimte na extractie met een implantaat of brug kan worden hersteld, is behoud van de natuurlijke tand altijd gezonder en voordeliger.
Nee, de anatomie van elke tand is anders. In het algemeen hebben snij- en hoektanden in het front 1 wortel en 1-2 kanalen. Premolaren hebben 1-2 kanalen, terwijl de molaren achterin 3 of 4 kanalen kunnen hebben. Extra kanalen kunnen in sommige gevallen ook voorkomen.