Pulpotomie
Wat is pulpotomie?
Pulpotomie is een behoudende pulpabehandeling bij geselecteerde vitale tanden wanneer infectie of diepe cariës alleen de kroonpulpa aantast. De coronale pulpa wordt verwijderd, terwijl de wortelpulpa waar mogelijk vitaal blijft en met een biocompatibel materiaal wordt afgedekt.
De behandeling verschilt wezenlijk van pulpectomie, waarbij de wortelkanalen worden vergroot en gevuld. Vooral bij melktanden is het doel de tand tot de natuurlijke wisseling in de mond te houden.
Indicaties en grenzen
Ze kan worden overwogen bij vitale tanden die reageren op koude en waarbij bloeding controleerbaar is. Beperkte pulpa-expositie na trauma of diepe cariës kan geschikt zijn; necrose, apicale zwelling, spontane pijn of niet te controleren bloeding leidt meestal tot pulpectomie of extractie.
Fysiologische wortelresorptie is normaal bij melktanden. Bij jonge blijvende tanden met onvolgroeide apex en vitale pulpa kan pulpotomie worden beoordeeld; apexificatie is een apart protocol voor necrotische immature blijvende tanden.
Stappen van de pulpotomie
Na rubberdamisolatie en lokale verdoving wordt carieus dentine verwijderd en de coronale pulpa weggenomen. Aan de ingang van de wortelpulpa wordt gecontroleerde bloeding verwacht; als hemostase niet lukt, kan het plan wijzigen.
Volgens actuele evidentie komen calciumsilicaatmaterialen zoals MTA naar voren bij vitale pulpotomie van melktanden. De materiaalkeuze volgt het klinische protocol en actuele richtlijnen.
Verschil met pulpectomie
Bij pulpectomie wordt alle pulpa verwijderd en wordt het kanaalsysteem gevormd en gevuld. Bij pulpotomie wordt alleen de coronale pulpa verwijderd; wortelkanalen worden niet op dezelfde manier behandeld en de vitaliteit van de wortelpulpa wordt zo mogelijk behouden.
Bij falen kan wortelkanaalbehandeling of extractie aan de orde komen. De twee behandelingen zijn geen verkorte versies van elkaar.
Controle en prognose
Röntgencontrole kijkt naar periapicale pathologie en interne resorptie. Progressieve interne resorptie, ongunstige reactie, nachtelijke pijn, zwelling of fistel vraagt herbeoordeling.
Succes hangt af van casusselectie en technische hygiëne; absolute garantie kan niet worden gegeven. De restauratie kan met een roestvrijstalen kroon, composiet of compomeer worden afgerond.
De sessieplanning kan worden aangepast aan het samenwerkingsniveau van het kind; sedatie wordt volgens een apart protocol beoordeeld. De restauratie wordt afgerond met een roestvrijstalen kroon, composiet of compomeer; bij grote caviteiten kan een kroon de voorkeur krijgen.